Sosyolojinin üç kurucu isminden biri addedilen Max Weber (diğerleri Emilié Durkheim ve Karl Marx'tır) püriten ahlak, zorlayıcı emek, bürokrasi ve kapitalizm etkisindeki ekonomik başarı arasındaki ilişkileri inceleyen Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu başlıklı eseriyle epey ünlüdür. Weber elbette ayrıca modern dünyaya ve onun altında yatan rasyonalizasyon süreçlerine karşıt gördüğü karizma ve mistisizm gibi toplumsal fenomenler hakkında da yazdı. Almanya'da sosyolojinin akademik bir disiplin olarak kurulmasına katkı sağlayan çabalarıyla da dikkat çeken Weber objektiflik ihtiyacındaki ısrarı ve insan eylemini anlamaya dönük motivasyon teorisiyle de modern sosyolojinin gelişimine kalıcı ve derin etkiler bıraktı.
Weber giderek sanayileşen ve karmaşık görünüm arz eden modern toplumların doğuşundaki etkenleri, bu toplumlarda geçerlilik kazanmış otorite tarzlarını, modern devlet ve bürokrasiyi, Avrupa'da aydınlanma sonrası oluşan sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik şartları tartışan yaklaşımının en temelde modern ile gelenek zihni ayrışmaları merkeze alarak çözümler. Bu ayrımı esas ittihaz ederek meşruiyet, rasyonelleşme, toplumsal eylem, kültürel ahlak, ekonomik gelişme, bürokrasi, karizma, rutinleşme gibi halen üzerlerinde birçok tartışmanın sürdüğü bir kavramsal söz dağarına çözümlemelerinde yer veren Weber'in yönteminde Alman tarihselcilik geleneğinin izleri baskın şekilde izlenirken yer yer pozitivist etkilerin de bulunduğu görülür.
Özgün kavramlar geliştirdi
"İdeal tip"ler ve "tarihsel tipler" gibi kendine özgü bir kavramsal avadanlık geliştiren Weber'e göre sosyal bilimlerin ürettiği bilgi ile doğa bilimlerinin ürettiği bilgi arasında nitelik bakımından önemlice farklar olsa da sözgelimi sosyolojik bilgiler de en az fizik ve kimyanın "kesin" bilgileri kadar geçerlidir.
20. yüzyıl sosyal bilim literatüründe yapısalcı, bireyci, pozitivist, öznelci, liberal, milliyetçi gibi birbiriyle uyuşması çok güç birçok sıfat verilen makalelere sahip Weber'in Ekonomi ve Toplum gibi doğrudan ekonomik süreçlerin toplumsal etkilerine odaklı çalışmaları da vardır. Ekonomi ve Toplum'u Almancadaki uzmanı editörlerin hazırladığı Max Weber Külliyatındaki edisyonun çevrilmesiyle Türkçede 6 cilt halinde yayımlamayı hedefleyen Al Baraka Yayınları ilk ciltte Topluluklar'a yer veriyor. Çalışma Almanca orijinalinde ayrıntılı editör önsöz ve notlarından Weber'in eksizsiz metinlerine kadar 4 bin sayfanın üzerinde bir külliyat oluşturan 6 ciltle Weber'in dinî topluluklardan tahakküm sosyolojisine, hukuktan şehre pek çok metnini tarihsel ve teorik bağlamına oturtulmuş bir biçimde Türkçeleştirmeyi hedefleyen 6 cildin ilk cildini oluşturan kitapta Weber'in toplulukların genel ekonomik ilişkilerinden hanehalkı, etnik, piyasa, siyasi topluluklara; güç prestiji ve milli duygudan sınıflar, zümreler ve partilere; savaş zümrelerinden hane birliği, aşiret ve mahallelere kadar metinleri bulunuyor.
Kitap bu haliyle aslına sadık bir biçimde edisyondan geçirilmiş, fragmantel bir çalışmayla karşılaştırıyor bizi. Bu parçalı yapıya ayrıntılı teorik ve tarihsel notlarıyla editörler bağlam kazandırıyor. Türkçe'deki Max Weber Külliyatı'na ait bir eser haline getirenler ise kitabı yayına hazırlayan Vefa Saygın Öğütle ve mütercim Şeyma Akın. Almanca editörünün beş yıl çalıştığı Topluluklar cildinin çeşitli ve eşit biçimde mümkün yorumlara bir oyun alanı bırakmak ve Max Weber araştırmaları için sağlam bir metinsel zemin sağlamak gibi amaçları var.
